ไขข้อสงสัยอาการสะอึก เกิดจากอะไร? วิธีแก้เร่งด่วนที่ได้ผลจริง

อาการสะอึกเป็นปรากฏการณ์ทางร่างกายที่หลายคนเคยประสบพบเจอในชีวิตประจำวัน มักเกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนล่วงหน้า ลักษณะอาการจะปรากฏจากการหดตัวของกล้ามเนื้อกะบังลมอย่างรุนแรงและรวดเร็ว สลับกับการปิดของสายเสียงฉับพลันจนเกิดเป็นเสียง "ฮึก" ขึ้นมา แม้โดยทั่วไปแล้วอาการนี้มักไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว แต่หากเกิดขึ้นติดต่อกันเป็นเวลานาน ย่อมสร้างความรำคาญและรบกวนความสงบสุขในการดำเนินชีวิตของผู้ที่เป็น

จากข้อมูลทางการแพทย์พบว่า อาการสะอึกเกิดจากการระคายเคืองของเส้นประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของกะบังลม โดยมักมีปัจจัยกระตุ้นมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การรับประทานอาหารที่เร็วเกินไปจนทำให้มีอากาศกลืนเข้าสู่กระเพาะอาหารมากเกินไป การดื่มเครื่องดื่มที่มีแก๊ส การดื่มเครื่องดื่มเย็นจัดสลับกับร้อนจัดอย่างรวดเร็ว หรือการกินอาหารรสเผ็ดจัด ซึ่งล้วนกระตุ้นให้ระบบย่อยอาหารทำงานหนักและส่งผลต่อเส้นประสาทดังกล่าว นอกจากนี้ ภาวะทางอารมณ์เช่นความเครียด ความตื่นเต้น หรือการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิร่างกายอย่างกะทันหัน ก็อาจเป็นสาเหตุให้อาการสะอึกกำเริบขึ้นมาได้

สำหรับผู้ที่ต้องการวิธีแก้สะอึกให้ได้ผลตามหลักวิทยาศาสตร์ มีเทคนิคหลายอย่างที่สามารถทำได้ด้วยตนเองอย่างง่ายๆ โดยเริ่มจากการกลั้นหายใจเป็นระยะเวลาสั้นๆ ซึ่งช่วยเพิ่มปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดและลดการกระตุ้นของกะบังลม อีกวิธีหนึ่งคือการดื่มน้ำเย็นทีละน้อยอย่างต่อเนื่อง หรือลองดื่มน้ำในท่าก้มศีรษะลงเพื่อให้สายน้ำไหลผ่านลำคอในมุมที่ต่างไปจากปกติ ช่วยกระตุ้นเส้นประสาทเวกัสให้กลับมาทำงานเป็นปกติ อีกวิธีหนึ่งที่ได้ผลคือการใช้ช้อนตักน้ำตาลทรายวางไว้กลางลิ้นแล้วกลืนลงทันที กลไกนี้จะช่วยกระตุ้นปลายประสาทบริเวณคอหอยให้ส่งสัญญาณไปยังสมองส่วนกลางและสั่งการให้กะบังลมหยุดหดตัวผิดปกตินอกจากนี้การหายใจเข้าออกลึกๆ ช้าๆ หลายๆ ครั้ง หรือการดึงเข่ามาชิดอกเพื่อเพิ่มความดันในช่องท้อง ก็เป็นเทคนิคที่แพทย์แนะนำเช่นกัน

แม้สะอึกส่วนใหญ่จะหายเองภายในเวลาไม่นานและไม่ต้องได้รับการรักษาจากแพทย์ แต่หากอาการไม่หายไปนานเกิน 48 ชั่วโมง หรือมีอาการเกิดขึ้นบ่อยครั้งจนรบกวนการหายใจและการนอนหลับ ควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่อาจซ่อนอยู่ เช่น การอักเสบของระบบทางเดินอาหาร ความผิดปกติของกระเพาะอาหาร หรือความผิดปกติของระบบประสาท เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้องตามอาการของผู้ป่วยแต่ละราย การสังเกตอาการร่วมอื่นๆ เช่น อาการปวดท้อง อาเจียน หรือมีไข้ ร่วมด้วย จะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยได้แม่นยำขึ้น ไม่ควรละเลยอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นกับร่างกายเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน