วิกฤตเปิดเทอมปี 69 ค่าเรียนพุ่งชนชนชั้นกลางแลกด้วยหนี้สิน

ฤดูกาลเปิดเรียนของปีการศึกษา 2569 ได้เริ่มต้นขึ้นพร้อมกับความท้าทายทางเศรษฐกิจที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในทุกภาคส่วน เมื่อตัวเลขเงินสะพัดในภาคการศึกษาสูงแตะระดับ 6.6 หมื่นล้านบาท สะท้อนให้เห็นถึงภาระที่ครอบครัวต้องแบกรับอย่างหนักในยุคที่เงินเฟ้อกัดกินกำลังซื้ออย่างต่อเนื่อง สถานการณ์นี้ชี้ให้เห็นว่าต้นทุนในการเลี้ยงดูบุตรหลานเพื่อการศึกษาได้เพิ่มขึ้นสูงกว่าอัตราเงินเดือนที่ปรับตัวขึ้นในหลายกลุ่มอาชีพ

จากสถานการณ์ปัจจุบันพบว่า ระบบการศึกษาไทยไม่สามารถเป็นพื้นที่ปลอดภัยทางเศรษฐกิจได้อีกต่อไปแม้กระทั่งในโรงเรียนรัฐที่มักถูกมองว่าเป็นทางเลือกที่ประหยัด ค่าใช้จ่ายแฝงและค่าธรรมเนียมต่างๆ ก็ปรับตัวสูงขึ้นตามสภาวะเศรษฐกิจ พ่อแม่ผู้ปกครองยุคใหม่จึงต้องเผชิญกับตัวเลือกที่จำกัดระหว่างคุณภาพการศึกษาและสภาพคล่องทางการเงินที่ต้องบริหารจัดการอย่างเคร่งครัด การตัดสินใจเลือกโรงเรียนจึงไม่ใช่เพียงการดูชื่อเสียงของสถาบัน แต่ต้องคำนึงถึงความสามารถในการจ่ายในระยะยาวด้วย

ความกดดันดังกล่าวส่งผลให้พฤติกรรมทางการเงินของครัวเรือนเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน พ่อแม่จำนวนมากยอมลดค่าใช้จ่ายในการบริโภคประจำวัน หรือที่เรียกกันว่าลดค่ากิน เพื่อจัดสรรงบประมาณมาครอบคลุมค่าเล่าเรียน อย่างไรก็ตาม แนวทางนี้ไม่ได้เป็นเพียงการปรับลดการใช้จ่ายชั่วคราว แต่กำลังกลายเป็นการดึงเงินในอนาคตของครอบครัวออกมาใช้ก่อนกำหนด หรือการกู้ยืมเพื่อการศึกษาที่กลายเป็นภาระผูกพันระยะยาว ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อวินัยทางการเงินของสมาชิกในครอบครัวทุกคน

การที่ค่าเรียนเปลี่ยนสถานะเป็น Fixed Cost ใหม่สำหรับชนชั้นกลาง ส่งผลให้โครงสร้างรายจ่ายของครอบครัวมีความยืดหยุ่นลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อรายได้ไม่เติบโตตามค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น ความเสี่ยงในการก่อหนี้สินจึงสูงขึ้นตามไปด้วย สถานการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการวางแผนการเงินที่รัดกุมยิ่งขึ้นสำหรับกลุ่มเป้าหมายที่ต้องพึ่งพาสถาบันการศึกษา การเตรียมตัวด้านเงินทุนสำรองจึงมีความสำคัญเทียบเท่ากับการเตรียมตัวด้านวิชาการ

วิกฤตการณ์ครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องส่วนบุคคล แต่เป็นโจทย์ทางเศรษฐกิจมหภาคที่ต้องการการแก้ไขในวงกว้าง เมื่อต้นทุนการศึกษาสูงจนกระทบต่อความสามารถในการออมของประชากรในวัยทำงาน อาจส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจในระยะยาว การเข้าใจกลไกการใช้จ่ายและการเตรียมพร้อมทางการเงินจึงเป็นกุญแจสำคัญในการประคองไม่ให้ลูกหลานหลุดจากระบบการศึกษา ขณะเดียวกันก็ต้องรักษาเสถียรภาพทางการเงินของครอบครัวไว้ไม่ให้ล้มละลายจากภาระหนี้ที่สะสม