6 ท่าบริหารเท้าผู้ป่วยเบาหวาน ทำเองที่บ้าน ลดเสี่ยงถูกตัดเท้า

เท้าเป็นอวัยวะที่ผู้ป่วยเบาหวานต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะระดับน้ำตาลในเลือดสูงส่งผลให้หลอดเลือดและเส้นประสาทเสื่อม ทำให้เกิดแผลง่ายและหายช้า หากดูแลไม่ดีอาจนำไปสู่การติดเชื้อรุนแรงจนต้องถูกตัดเท้า

การดูแลเท้าที่ถูกต้องเริ่มจากการเลือกรองเท้า ควรเลือกรองเท้าที่มีพื้นนุ่ม กระชับพอดี ไม่คับหรือหลวมจนเกินไป หลีกเลี่ยงรองเท้าหัวแหลมหรือส้นสูง ควรสวมถุงเท้าที่สะอาด ระบายอากาศได้ดี และไม่รัดแน่น

ข้อควรระวังสำคัญคือการแช่น้ำ ผู้ป่วยเบาหวานไม่ควรแช่เท้าในน้ำร้อนหรือน้ำอุ่นนานเกิน 10 นาที เพราะผิวหนังที่สูญเสียความรู้สึกอาจถูกน้ำร้อนลวกโดยไม่รู้ตัว ควรใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นเช็ดทำความสะอาดแทน และเช็ดให้แห้งโดยเฉพาะซอกนิ้วเท้า

การบริหารเท้าช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ลดอาการชา และป้องกันการเกิดแผล มี 6 ท่าง่ายๆ ดังนี้

ท่าที่ 1: กระดกปลายเท้าขึ้นลง นั่งหรือนอนราบ กระดกปลายเท้าขึ้นค้างไว้ 5 วินาที แล้วกดปลายเท้าลงค้างไว้อีก 5 วินาที ทำซ้ำ 10 ครั้ง

ท่าที่ 2: หมุนข้อเท้า หมุนข้อเท้าไปทางขวาและซ้าย ทิศทางละ 10 รอบ

ท่าที่ 3: กำและแบนิ้วเท้า กำนิ้วเท้าเข้าหากันค้างไว้ 5 วินาที แล้วแบนิ้วเท้าออกจากกันค้างไว้อีก 5 วินาที ทำซ้ำ 10 ครั้ง

ท่าที่ 4: ยกส้นเท้าขึ้นลง ยกส้นเท้าขึ้นค้างไว้ 5 วินาที แล้วลดลง ทำซ้ำ 10 ครั้ง

ท่าที่ 5: ใช้นิ้วมือขยับนิ้วเท้า ใช้นิ้วมือดึงและขยับนิ้วเท้าแต่ละข้างเบาๆ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น

ท่าที่ 6: กลิ้งลูกเทนนิสใต้ฝ่าเท้า ใช้ลูกเทนนิสหรือลูกบอลขนาดเล็กกลิ้งไปมาบริเวณฝ่าเท้า เพื่อนวดและกระตุ้นการไหลเวียน

ผู้ป่วยเบาหวานควรตรวจเท้าทุกวัน หากพบรอยแดง พุพอง แผล หรือสีผิวเปลี่ยน ควรรีบพบแพทย์ทันที การดูแลเท้าอย่างสม่ำเสมอจะช่วยลดความเสี่ยงในการถูกตัดเท้าและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น