สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี

พันเอกหญิง สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี พระนามเดิม หม่อมเจ้ารำไพพรรณี (20 ธันวาคม พ.ศ. 2447 — 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2527) เป็นพระอัครมเหสีพระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นพระมเหสีพระองค์แรกในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของประเทศไทย หลังจากพระบรมราชสวามีสละราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2478 พระองค์ประทับอยู่ที่ประเทศอังกฤษเคียงคู่พระบรมราชสวามีตราบจนพระบรมราชสวามีเสด็จสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2484 พร้อมทั้งทรงประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบรมราชสวามีที่นั่นในปีเดียวกัน จากนั้นประทับอยู่ที่นั่นต่ออีก 8 ปี เพื่อลี้ภัยการเมืองในประเทศและสงครามโลกครั้งที่สอง หลังจากเหตุการณ์สงบลงแล้ว จึงเสด็จฯ นิวัติพระนคร พร้อมทั้งอัญเชิญพระบรมอัฐิของพระบรมราชสวามีกลับมาด้วย ตามคำกราบบังคมทูลเชิญของรัฐบาลจอมพล แปลก พิบูลสงคราม เมื่อปี พ.ศ. 2492 ในอดีต กล่าวกันว่าพระองค์เป็นสตรีชาวไทยที่ทรงพระสิริโฉม สามารถเลือกฉลองพระองค์ยุโรปมาสวมใส่ได้อย่างเหมาะสม ทั้งยังมีพระจริยวัตรนุ่มนวล พระพักตร์แจ่มใส แย้มพระสรวลอยู่เนืองนิตย์ ทั้ง ๆ ที่พระองค์เคยประสบกับโลกธรรมและความสูญเสียอันใหญ่ยิ่ง พระองค์ปฏิบัติพระราชกรณียกิจเคียงคู่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวในฐานะสมเด็จพระบรมราชินีในการเสด็จประภาสหัวเมืองและต่างประเทศ เพื่อเชื่อมพระราชไมตรีระหว่างประเทศ ภายหลังการนิวัติประเทศไทยหลังการสวรรคตของพระบรมราชสวามี พระองค์ได้ปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร อยู่หลายครั้ง เมื่อเสด็จพระราชดำเนินไปประทับแรมที่จังหวัดจันทบุรี ทรงดำเนินกิจการเกษตรกรรม การเลี้ยงสัตว์ และทรงพัฒนาการทอเสื่อ เพื่อเป็นโครงการตัวอย่างและนำความรู้มาเผยแพร่แก่ประชาชน นอกจากนี้ยังทรงช่วยพัฒนาการสาธารณสุขและการศึกษาให้กับชาวจันทบุรี โดยทรงรับเป็นพระราชภาระในการปรับปรุงโรงพยาบาลพระปกเกล้า รวมทั้งทรงตั้งมูลนิธิประชาธิปก - รำไพพรรณี เพื่อสนับสนุนกิจการของโรงพยาบาลพระปกเกล้า วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี และมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี ในปี พ.ศ. 2569 องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ถวายพระเกียรติแด่สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ให้ทรงเป็นบุคคลสำคัญของโลก ในวาระ 100 ปี พระราชกรณียกิจด้านการศึกษา การพัฒนาสังคม และความเสมอภาคทางเพศ โดยใช้วันครบรอบ 100 ปี ของการสถาปนาสมเด็จพระบรมราชินี คือวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เป็นวันฉลองวาระดังกล่าว

โปรไฟล์นี้ดึงจาก Wikidata และ Thai Wikipedia โดยอัตโนมัติ จัดทำเพื่อเป็นดัชนีบุคคลไทยที่มีข้อมูลสาธารณะบนโลกออนไลน์ ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตามแหล่งอ้างอิงต้นทาง